Avtomobil almaq böyük qərar tələb edən prosesdir və nəqliyyat vasitəsinin seçiminə çox vaxt ayrıldığı kimi, onun əsas hissələrindən biri olan təkərlərə də xüsusi diqqət yetirmək vacibdir. Müasir bazarda müxtəlif marka, model və ölçülərdə çoxsaylı təkər seçimləri mövcuddur. Buna görə də hər bir sürücünün bütün təkər xüsusiyyətlərini dərindən bilməsi çətin ola bilər.

Avtomobiliniz üçün hansı növ təkərdən istifadə etməyinizdən asılı olmayaraq, düzgün qulluq və istifadə qaydalarına əməl edilmədikdə onların xidmət müddəti qısala bilər. Təkərlərdə düzgün hava təzyiqinin saxlanılması həm təhlükəsiz sürüş, həm də təkərlərin uzunömürlü olması üçün əsas şərtlərdən biridir. Yanlış hava təzyiqi təkərlərin tez aşınmasına, yanacaq sərfiyyatının artmasına və hətta qarşısı alına bilən yol-nəqliyyat hadisələrinə səbəb ola bilər.

Təkərlər niyə fərqli qiymətlərə malikdir?

Eyni avtomobil üçün müxtəlif marka təkərlərin qiymətlərinin fərqli olması bir neçə amillə bağlıdır. Bəzi istehsalçılar brend dəyərinə görə daha yüksək qiymət təklif edir, yeni bazara daxil olan şirkətlər isə müştəri qazanmaq üçün daha münasib qiymətlərdən istifadə edə bilər.

Bununla yanaşı, təkərlərin istehsal texnologiyası və istifadə olunan materiallar da qiymətə ciddi təsir göstərir. Keyfiyyətli təkərlərin hazırlanmasında xüsusi rezin qarışıqları, davamlılıq artıran materiallar və müasir istehsal texnologiyalarından istifadə olunur. Bu cür təkərlər ilkin alış zamanı daha baha görünsə də, daha uzun müddət xidmət etdiyi üçün uzunmüddətli istifadədə daha sərfəli seçim ola bilər.

Təkərin ölçüsü, yan hissəsinin hündürlüyü və protektor dərinliyi də qiymətə təsir edən əsas amillərdəndir. Daha qalın yan divarlara və daha dərin protektora malik təkərlərdə daha çox material istifadə olunur ki, bu da onların davamlılığını artırır.

Təkərlərin xidmət müddətini necə artırmaq olar?

Təkərlərin uzun müddət istifadəsində avtomobil sahibinin davranışı böyük rol oynayır. Yanlış hava təzyiqi təkərlərin sürətli aşınmasının əsas səbəblərindən biridir.

Hətta yüksək keyfiyyətli və bahalı təkərlər belə düzgün təzyiq olmadan öz performansını tam göstərə bilməz. Eyni zamanda, daha münasib qiymətli təkərlər də düzgün istifadə və düzgün hava təzyiqi ilə daha uzun müddət xidmət edə bilər.

Təkərin üzərindəki protektor naxışı yalnız görünüş üçün nəzərdə tutulmayıb. Protektor yivləri təkərin yol səthi ilə daha yaxşı təmas yaratmasına, suyun təkərin altından effektiv şəkildə xaric edilməsinə və sürüş təhlükəsinin azalmasına kömək edir.

Təkərin hər hansı hissəsinin digər hissələrdən daha tez aşınması onun təhlükəsizliyinə və performansına mənfi təsir göstərir. Qeyri-bərabər aşınmanın əsas səbəblərindən biri də yanlış hava təzyiqidir.

Həddindən artıq hava təzyiqinin zərərləri

Təkərlərə normadan artıq hava vurulduqda onların yol ilə təmas sahəsi azalır. Bu zaman yük əsasən protektorun orta hissəsinə düşür və həmin hissə daha sürətlə aşınmağa başlayır.

Təkərin mərkəzi hissəsinin aşınması adətən həddindən artıq hava təzyiqinin əsas göstəricilərindən biridir.

Bəzi sürücülər müəyyən yol şəraitlərində təkərləri daha çox şişirtməyin faydalı olduğunu düşünə bilər. Lakin yüksək təzyiq təkərin yol maneələrinə və iti əşyalara qarşı davamlılığını azalda bilər.

Aşağı hava təzyiqinin mənfi təsirləri

Təkərlərdə hava təzyiqinin normadan aşağı olması da ciddi problemlərə səbəb olur. Az şişirdilmiş təkərlər yol ilə daha geniş təmas sahəsinə malik olur və nəticədə kənar hissələr daha tez aşınır.

Bundan əlavə, aşağı hava təzyiqi yuvarlanma müqavimətini artırır və mühərrikin daha çox işləməsinə səbəb olaraq yanacaq sərfiyyatını yüksəldir.

Təkərlərdə düzgün hava təzyiqini niyə qorumaq lazımdır?

Avtomobil istehsalçıları hər model üçün uyğun təkər ölçüsü və hava təzyiqi göstəricilərini müəyyən edir. Təkər istehsalçıları isə məhsullarını müxtəlif yol və hava şəraitlərinə uyğun şəkildə hazırlayır.

Təkərləri tövsiyə olunan hava təzyiqində saxlamaq aşağıdakı üstünlükləri təmin edir:

• Təkərlərin xidmət müddətini uzadır;
• Avtomobilin idarəetməsini yaxşılaşdırır;
• Sürüş rahatlığını artırır;
• Yanacaq sərfiyyatını azaldır;
• Daha təhlükəsiz hərəkət etməyə imkan verir.

Yanlış təkər təzyiqinin təhlükəsizlik riskləri

Təkər təzyiqinin mütəmadi yoxlanılması sürücülərin təhlükəsizliyi üçün vacibdir. Aşağı və ya yüksək təzyiq avtomobilin yol tutuşuna, əyləc məsafəsinə və idarəetmə qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

Bu səbəbdən müasir avtomobillərin bir çoxunda təkər təzyiqinə nəzarət sistemi (TPMS) tətbiq olunur. Bu sistem sürücünü təkərlərdə təzyiq azaldıqda xəbərdar edir.

Təkərlərdə düzgün hava təzyiqi neçə olmalıdır?

Təkərlər üçün vahid hava təzyiqi göstəricisi yoxdur. Düzgün təzyiq avtomobilin markasına, modelinə və yük vəziyyətinə görə dəyişir.

Tövsiyə olunan hava təzyiqini aşağıdakı yerlərdə tapmaq mümkündür:

• Avtomobilin istifadə kitabçasında;
• Sürücü qapısının iç hissəsində yerləşən məlumat lövhəsində;
• Yanacaq çəninin qapağında;
• Bəzi avtomobillərdə əlcək bölməsində.

Təkərin üzərində qeyd olunan maksimum təzyiq göstəricisi gündəlik istifadə üçün tövsiyə olunan dəyər deyil. Bu rəqəm yalnız təkərin dözə biləcəyi maksimum həddi göstərir.

Təkər təzyiqini necə yoxlamaq olar?

Təkər təzyiqini ölçmək üçün manometrdən və ya hava kompressorundan istifadə etmək olar.

Yoxlama prosesi:

• Ventil qapağını çıxarın;
• Manometri ventilə qoşun;
• Təzyiq göstəricisini yoxlayın;
• Lazım olduqda hava əlavə edin və ya azaldın.

Təzyiq ölçülərkən təkərlərin soyuq olması daha doğru nəticə verir. Uzun müddət sürüşdən sonra təkərin daxilindəki hava qızır və təzyiq müvəqqəti olaraq yüksələ bilər.

Təkər təzyiqini nə qədər tez-tez yoxlamaq lazımdır?

Təkərlərdə hava təzyiqi zamanla təbii şəkildə azalır. Buna görə təzyiqi mütəmadi olaraq yoxlamaq vacibdir.

Mütəxəssislər təkər təzyiqinin ən azı ayda bir dəfə və uzun səfərlərdən əvvəl yoxlanılmasını tövsiyə edir. Avtomobil yuyularkən və ya yanacaqdoldurma məntəqəsində dayanarkən təkərlərin vəziyyətinə nəzarət etmək yaxşı vərdişdir.

Düzgün hava təzyiqi təhlükəsiz sürüş, təkərlərin uzun xidmət müddəti və daha qənaətli yanacaq istifadəsi üçün vacib amildir. Keyfiyyətli təkər seçimi ilə yanaşı, ona düzgün qulluq göstərmək də avtomobilinizin performansını və təhlükəsizliyini artırır.